Dobra Wiedza

Jak czytać etykiety?

Etykieta produktu to podstawowe i najważniejsze źródło wiedzy o produkcie dla konsumenta. Prawidłowo skonstruowana etykieta powinna zawierać przede wszystkim katalog informacji obowiązkowych przewidzianych w przepisach prawa żywnościowego. Do tego etykieta powinna być łatwo dostępna, czytelna i przejrzysta. Czytanie etykiety nie powinno sprawić trudności przeciętnemu konsumentowi.


Podstawowe informacje obowiązkowe

Na etykiecie produktu producent bądź inny podmiot odpowiedzialny za informacje o żywności zobowiązany jest zamieścić m.in. następujące informacje obowiązkowe:

  • nazwę danego produktu, np. „Cukierki z nadzieniem miętowym w polewie czekoladowej”
  • wykaz składników
  • składniki alergenne z obowiązkowym ich wyróżnieniem w wykazie
  • ilość określonych składników – przykładowo, w sytuacji umieszczenia w nazwie danego składnika co do zasady należy podać jego zawartość procentową np. „nadzienie miętowe 30%”
  • ilość netto całego produktu, wyrażaną w jednostkach masy bądź objętości np. „250 g”
  • oznaczenie specjalnych warunków przechowywania lub użycia produktu
  • termin przydatności do spożycia bądź datę minimalnej trwałości produktu
  • nazwę oraz adres podmiotu odpowiedzialnego np.: producenta, dystrybutora, importera
  • instrukcję użycia, gdy jest to niezbędne, aby prawidłowo użyć danego produktu oraz
  • informację o wartości odżywczej


Powyższe wyliczenie informacji obowiązkowych nie jest bezwzględne. W zależności od rodzaju środka spożywczego lista ta może być zawężana bądź rozszerzana o inne obowiązkowe elementy. Przykładowo, w przypadku wyrobów kakaowych i czekoladowych, w których został użyty jako składnik czekolady tłuszcz roślinny inny niż tłuszcz kakaowy, podaje się dodatkowo informację o tym, że wyrób „oprócz tłuszczu kakaowego zawiera tłuszcze roślinne”.


Kilka słów o wykazie składników

Jednym z najistotniejszych elementów etykiety dla konsumenta jest niewątpliwie wykaz składników produktu. Zgodnie z art. 18 rozporządzenia nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji o żywności, wykaz składników obejmuje wszystkie składniki środka spożywczego, w malejącej kolejności ich masy w momencie użycia składników przy wytwarzaniu tego środka spożywczego. Zatem, czytając wykaz składników, warto przyjrzeć się jakie składniki są wymienione na początku wykazu – będzie to świadczyło o tym, że danego składnika jest w produkcie najwięcej.


Alergeny

Przy wykazie składników warto zwrócić szczególną uwagę na substancje alergenne – tak istotne dla coraz większej rzeszy konsumentów, u których mogą występować reakcje nadwrażliwości lub nietolerancji. Alergeny powinny być wyraźnie wyróżnione pośród innych składników – można to zrobić za pomocą czcionki, stylu pisma, podkreślenia np. „serwatka (z mleka)”, „orzeszki arachidowe”, „lecytyny (z soi)”.


Dodatki do żywności

Kolejnym ważnym aspektem wykazu składników jest informacja o obecności dodatków do żywności. Dodatki do żywności to substancje, samodzielnie nie spożywane jako żywność, dopuszczone do stosowania w produkcji środków spożywczych, w ściśle określony sposób oraz w ściśle określonej ilości. Wśród dodatków do żywności spotkać można substancje występujące naturalnie np. kwas askorbinowy (popularna witamina C) czy kurkuminę (składnik przyprawy kurkumy).

Dodatki do żywności mogą być oznaczane w wykazie za pomocą ich nazwy lub też nadanego numeru E, przewidzianych w rozporządzeniu     nr 1333/2008 ws. dodatków do żywności. Nie dotyczy to dodatków będących substancjami alergennymi – te bowiem zawsze powinny być oznakowane pełną nazwą, a nie jedynie numerem E np. dwutlenek siarki”, a nie „E 220”; „lecytyny (z soi)”, a nie „E 322”. Dodatkom do żywności obowiązkowo towarzyszy określenie ich funkcji technologicznej jaką pełnią w wyrobie gotowym, np. „przeciwutleniacz”, „emulgator”, „regulator kwasowości”.

Na terytorium UE, wszystkie dodatki są dopuszczone do obrotu na podstawie:

  • dokonanej oceny bezpieczeństwa,
  • potrzeb technologicznych, a także
  • zapewnienia, że użycie danego dodatku nie wprowadza konsumentów w błąd.


Zasadniczo więc, stosowanie dodatków do żywności należy uznać za bezpieczne. Są jednak pewne grupy dodatków, często stosowane przy produkcji słodyczy, których spożycie może mieć szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci, zatem na etykiecie powinno towarzyszyć im konkretne ostrzeżenie. Należą do nich barwniki takie jak: żółcień pomarańczowa, żółcień chinolinowa, azorubina / karmoizyna, czerwień allura, tartrazyna, pąs 4R. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom Konsumentów, Wawel nie stosuje takich barwników w swoich słodyczach.

 

Autorzy: Centrum Prawa Żywnościowego, dr A. Szymecka-Wesołowska, D. Szostek




Przeczytaj inne artykuły






Proszę obrócić telefon